Cập nhật điểm mới đáng chú ý của Nghị định 342/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 09/2018/NĐ-CP

LexNovum Lawyers

21/09/2026

Ngày 03/09/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 342/2026/NĐ-CP (“NĐ 342”) quy định chi tiết Luật Thương mại và Luật Quản lý Ngoại thương về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, thay thế Nghị định 09/2018/NĐ-CP ngày 15/01/2018 (“NĐ 09”). Nghị định có hiệu lực từ ngày 18/10/2026.

Các thay đổi đáng chú ý của NĐ 342 như sau:

1. Điều chỉnh định nghĩa đối với một số thuật ngữ

NĐ 342 đã làm rõ và cụ thể hóa khái niệm về “hàng hóa”, các loại hình CSBL và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa so với NĐ 09. Đối với các loại hình CSBL, NĐ 342 bổ sung và điều chỉnh tiêu chí về diện tích bán hàng, phạm vi hàng hóa và cách phục vụ (đối với cửa hàng tiện lợi), qua đó cụ thể hóa tiêu chí nhận diện từng loại hình CSBL trong thực tế. Đồng thời, NĐ 342 đã quy định rõ hơn về tài liệu về địa điểm lập CSBL thay vì xác định chung như NĐ 09.

2. Điều chỉnh thẩm quyền cấp GPKD và GPLCSBL

NĐ 342 quy định UBND cấp tỉnh là Cơ quan cấp Giấy phép, tiếp nối cơ chế phân quyền, phân cấp đang được áp dụng theo Điều 36 Nghị định 146/2025/NĐ-CP (từ ngày 18/10/2026, NĐ 342 bãi bỏ Điều 36 Nghị định này). Đồng thời, so với NĐ 09, NĐ 342 thay cơ chế lấy ý kiến Bộ Công Thương/bộ quản lý ngành bằng việc lấy ý kiến Bộ Công an và Bộ Quốc phòng về vấn đề an ninh quốc gia trong các trường hợp quy định tại khoản 3 Điều 8 NĐ 342.

3. Điều chỉnh quy định liên quan đến GPKD

NĐ 342 kế thừa và quy định lại các điều kiện cấp GPKD theo phương án cắt giảm tại Nghị quyết 19/2026/NQ-CP (“NQ 19”), đồng thời bổ sung mốc thời gian 01 năm cho tiêu chí đánh giá mức độ cạnh tranh với doanh nghiệp trong nước. Bên cạnh đó, NĐ 342 giảm số lượng bộ hồ sơ, điều chỉnh thành phần hồ sơ và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

4. Điều chỉnh quy định liên quan đến GPLCSBL

Đối với quy định liên quan đến GPLCSBL, NĐ 342 có những điều chỉnh nổi bật như:

Kế thừa và quy định lại các điều kiện cấp GPLCSBL theo phương án cắt giảm tại NQ 19, đồng thời bổ sung và cụ thể hóa điều kiện đối với địa điểm lập CSBL;
Loại bỏ yêu cầu thực hiện kiểm tra nhu cầu kinh tế (ENT) đối với việc lập CSBL của các nhà đầu tư nước ngoài đến từ các quốc gia, vùng lãnh thổ thành viên các điều ước quốc tế mà Việt Nam có cam kết loại bỏ ENT theo các Hiệp định CPTPP, EVFTA, UKVFTA, CEPA Việt Nam – UAE,…
Sửa đổi, bổ sung chi tiết hơn các trường hợp thực hiện ENT;
Hoàn thiện quy định về tổ chức, hoạt động của các Hội đồng kiểm tra nhu cầu kinh tế (Hội đồng ENT); và
Cắt giảm đáng kể thành phần hồ sơ, đơn giản hóa thủ tục hành chính liên quan đến cấp phép.

5. Điều chỉnh quy định liên quan đến chế độ báo cáo, gửi, lưu trữ hồ sơ và công bố thông tin

NĐ 342 tăng tần suất báo cáo định kỳ của nhà đầu tư nước ngoài, FDI từ 01 lần/năm lên 02 lần/năm (báo cáo năm và báo cáo 06 tháng đầu năm), đồng thời quy định rõ cách thức nộp báo cáo.

6. Điều chỉnh quy định liên quan đến việc tạm ngừng, chấm dứt hoạt động kinh doanh, thu hồi giấy phép

NĐ 342 đã bổ sung quy định về các trường hợp tạm ngừng kinh doanh, trách nhiệm trong trường hợp tạm ngừng kinh doanh cũng như sửa đổi, bổ sung về các trường hợp chấm dứt kinh doanh, thu hồi giấy phép so với NĐ 09.

Chi tiết các thay đổi đáng chú ý, bạn đọc vui lòng xem thêm hoặc tải xuống ấn phẩm LEGAL ALERT (Cập nhật tháng 09/2026) về Nghị định 342/2026/NĐ-CP.

Trên đây là cập nhật một số điểm mới đáng lưu ý của LexNovum Lawyers liên quan đến hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam theo quy định của Nghị định 342/2026/NĐ-CP. Hy vọng bài viết này sẽ cung cấp cho Quý khách cái nhìn tổng quan, kịp thời và hữu ích để chủ động đánh giá, điều chỉnh cũng như bảo đảm tuân thủ các quy định pháp lý liên quan.

Xem toàn văn Nghị định 342/2026/NĐ-CP TẠI ĐÂY.

Người thực hiện: Luật sư Cai Thị Ánh Tuyết, Luật sư Nguyễn Thị Minh Anh

Lưu ý: Những thông tin tại tài liệu này chỉ nên được sử dụng nhằm mục đích tham khảo. Chúng tôi không chịu trách nhiệm hay có nghĩa vụ pháp lý đối với bất kỳ cá nhân, tổ chức nào sử dụng thông tin tại bài viết này ngoài mục đích tham khảo. Trước khi đưa ra bất kỳ sự lựa chọn hoặc quyết định nào, Quý khách vui lòng tham vấn thêm các khuyến nghị một cách chính thức, hoặc liên hệ LexNovum Lawyers để nhận được sự tư vấn chuyên sâu từ chúng tôi. Vui lòng trích dẫn nguồn “LexNovum Lawyers” khi sử dụng hoặc chia sẻ bài viết này tại bất kỳ đâu.