Một số điểm mới nổi bật của Nghị định 96/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đầu tư 2025 (Phần 2)

LexNovum Lawyers

05/05/2026

Tiếp nối bài viết “Bàn luận một số điểm mới nổi bật của Nghị định 96/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Đầu tư 2025 (Phần 1)” với những phân tích liên quan đến việc cập nhật danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài, ban hành danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư mới, cũng như những thay đổi trong thủ tục đầu tư thành lập tổ chức kinh tế. Trong bài viết này, LNV sẽ tiếp tục bàn luận một số điểm mới đáng chú ý khác của Nghị định 96/2026/NĐ-CP (“NĐ 96”), cụ thể như sau:

1. Mở rộng phạm vi nhà đầu tư được áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt

Theo quy định tại khoản 2 Điều 28 Luật Đầu tư 2025, thủ tục đầu tư đặc biệt là cơ chế cho phép nhà đầu tư không phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, thẩm định công nghệ, lập báo cáo đánh giá tác động môi trường, lập quy hoạch chi tiết, cấp Giấy phép xây dựng và các thủ tục để được phê duyệt, chấp thuận, cho phép trong lĩnh vực xây dựng, phòng cháy, chữa cháy. Nhờ đó, khi lựa chọn áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt, nhà đầu tư có thể rút gọn đáng kể trình tự, thủ tục hành chính, không phải trải qua chuỗi quy trình truyền thống phức tạp, vốn mất nhiều thời gian và công sức.

Nếu trước đây, Điều 36a Luật Đầu tư 2020 (sửa đổi, bổ sung tại khoản 8 Điều 2 của Luật số 57/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu) và khoản 1 Điều 2 Nghị định 19/2025/NĐ-CP chỉ cho phép thực hiện thủ tục đầu tư đặc biệt khi nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư tại khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do và khu chức năng trong khu kinh tế trong các lĩnh vực công nghiệp, công nghệ cao như đầu tư xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D); đầu tư trong lĩnh vực công nghiệp mạch tích hợp bán dẫn, công nghệ thiết kế, chế tạo linh kiện, vi mạch điện tử tích hợp (IC), điện tử linh hoạt (PE), chip, vật liệu bán dẫn; đầu tư xây dựng hạ tầng trung tâm dữ liệu lớn, hạ tầng điện toán đám mây, hạ tầng di động từ 5G trở lên;… thì NĐ 96 đã có bước thay đổi đáng kể.

Cụ thể, NĐ 96 không còn giới hạn các dự án theo danh mục ngành, lĩnh vực cụ thể như trước đây, mà cho phép áp dụng cơ chế này đối với mọi dự án đầu tư; đồng thời, mở rộng không gian áp dụng đối với các dự án được thực hiện tại trung tâm tài chính quốc tế (bên cạnh khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, khu thương mại tự do và khu chức năng trong khu kinh tế như quy định cũ). Song, cơ chế này cũng đặt ra một số ngoại lệ nhất định khi không áp dụng đối với các dự án phải thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư quy định tại các khoản 5, 6, 11, 12, 13, 15, 16, 17, 18 và 20 Điều 24 của Luật Đầu tư 2025 thực hiện tại khu kinh tế, khu thương mại tự do và dự án quy định tại khoản 14 Điều 24 của Luật Đầu tư 2025.

Một mặt, thủ tục đầu tư đặc biệt mang lại lợi ích đáng kể cho các nhà đầu tư trong việc rút ngắn thời gian và đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án; mặt khác, cơ chế này cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về trách nhiệm tự tuân thủ, theo đó nhà đầu tư cần kiểm soát chặt chẽ các cam kết và chịu trách nhiệm nếu không thực hiện đúng hoặc đầy đủ các nghĩa vụ đã đăng ký. Trường hợp dự án không đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã cam kết thì cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét xử phạt vi phạm hành chính, ngừng, chấm dứt hoạt động hoặc thực hiện các hình thức xử lý khác theo quy định của pháp luật (khoản 1 Điều 49 NĐ 96).

2. Quy định cụ thể trường hợp được hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt

Với mục tiêu thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và hạ tầng chiến lược, NĐ 96 đã bổ sung các quy định về ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt. Theo đó, nghị định này tiếp tục bám theo định hướng của Luật Đầu tư 2025, tập trung ưu đãi cho các dự án có quy mô vốn đầu tư lớn, có tác động lan tỏa, đặc biệt trong các lĩnh vực như công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, hạ tầng số và các ngành mang tính chiến lược. Các trường hợp cụ thể được ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt được quy định tại khoản 1 Điều 21 NĐ 96.

Khi đáp ứng điều kiện để được hưởng ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt, nhà đầu tư có thể được áp dụng một số chính sách ưu đãi như:

(i) Hưởng thuế suất 10% trong vòng 15 năm theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 13 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025.

Đồng thời, theo quy định tại điểm b khoản 6 Điều 13 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, đối với dự án đầu tư mới, Thủ tướng Chính phủ có thể quyết định áp dụng mức ưu đãi cao hơn, theo đó: (i) thuế suất có thể được giảm không quá 50% so với mức nêu trên; (ii) thời gian áp dụng thuế suất ưu đãi có thể kéo dài không quá 1,5 lần (tức tối đa 22,5 năm); và (iii) trong trường hợp cần thiết, thời gian áp dụng ưu đãi còn có thể được gia hạn thêm nhưng không quá 15 năm và không vượt quá thời hạn hoạt động của dự án đầu tư.

(ii) Miễn, giảm tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định tại Điều 157 Luật Đất đai 2024, ví dụ:

• Miễn tiền thuê đất cho cả thời hạn thuê đối với đất thuộc các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực công nghiệp công nghệ số gồm: viện, trung tâm đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển công nghệ số; đất thuộc dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, sản phẩm phần mềm, chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (điểm e khoản 1 Điều 5 Nghị định 230/2025/NĐ-CP).
• Miễn tiền thuê đất cho cả thời hạn thuê đối với trung tâm đổi mới sáng tạo Quốc gia.

Bên cạnh đó, để được hưởng ưu đãi đầu tư đặc biệt, nhà đầu tư cần chủ động đề xuất áp dụng ưu đãi đầu tư đặc biệt và cam kết đáp ứng các điều kiện về ngành, nghề đầu tư, tổng vốn đăng ký đầu tư, mức vốn giải ngân, thời hạn giải ngân quy định tại khoản 1 Điều 21 NĐ 96 và các điều kiện khác ghi tại Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư, Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc thỏa thuận bằng văn bản với cơ quan nhà nước có thẩm quyền theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ (khoản 5 Điều 21 NĐ 96).

Trên đây là một số điểm mới nổi bật của NĐ 96 liên quan đến thủ tục đầu tư đặc biệt cũng như cơ chế ưu đãi và hỗ trợ đầu tư đặc biệt. Các quy định này không chỉ kế thừa khuôn khổ pháp lý trước đó mà còn có những điều chỉnh theo hướng mở rộng phạm vi áp dụng và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho nhà đầu tư trong quá trình triển khai dự án.

Theo dõi LexNovum Lawyers để cập nhật các quy định pháp lý mới nhất liên quan đến các lĩnh vực: thương mại, lao động, doanh nghiệp, đầu tư,…

Thực hiện: Cộng sự Quế Trân

Tham vấn: Luật sư Phan Nhi

Lưu ý: Bài viết này được thực hiện dựa trên quy định của pháp luật và kinh nghiệm thực tế. Những thông tin tại bài viết này chỉ nên được sử dụng nhằm mục đích tham khảo. Chúng tôi không chịu trách nhiệm hay có nghĩa vụ pháp lý đối với bất kỳ cá nhân, tổ chức nào sử dụng thông tin tại bài viết này ngoài mục đích tham khảo. Trước khi đưa ra bất kỳ sự lựa chọn hoặc quyết định nào, Quý Khách hàng vui lòng tham vấn thêm các khuyến nghị một cách chính thức, hoặc liên hệ LNV để nhận được sự tư vấn chuyên sâu từ chúng tôi.

Vui lòng trích dẫn nguồn “LexNovum Lawyers” khi sử dụng hoặc chia sẻ bài viết này tại bất kỳ đâu.