NHỮNG LƯU Ý KHI ĐĂNG KÝ BẢO HỘ NHÃN HIỆU CHO SẢN PHẨM, DỊCH VỤ

LexNovum Lawyers

30/03/2026

Trong bối cảnh thị trường ngày nay, nhãn hiệu đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp khẳng định vị thế và tạo dấu ấn riêng đối với khách hàng. Nhãn hiệu không chỉ hỗ trợ nhận diện sản phẩm, dịch vụ của cá nhân, tổ chức mà còn góp phần nâng cao uy tín và giá trị thương hiệu theo thời gian. Song, trên thực tế, không ít tổ chức, cá nhân vẫn chưa chú trọng đến việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu. Điều này dẫn đến nhiều rủi ro pháp lý, đặc biệt là nguy cơ bị mất quyền sở hữu và sử dụng nhãn hiệu trên thị trường.

Trong bài viết này, LexNovum Lawyers sẽ làm rõ những lý do mà doanh nghiệp nên đăng ký bảo hộ nhãn hiệu và những lưu ý quan trọng mà Quý khách hàng nên quan tâm trong quá trình thực hiện thủ tục đăng ký bảo hộ.

1. Nhãn hiệu và lý do cần đăng ký bảo hộ nhãn hiệu

Theo Điều 4.16 Luật Sở hữu trí tuệ 2005, sửa đổi, bổ sung năm 2009, 2019, 2022 và 2025 (“Luật SHTT”), “nhãn hiệu là dấu hiệu dùng để phân biệt hàng hóa, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau”. Có thể hiểu một cách đơn giản, nhãn hiệu là công cụ giúp nhận diện sản phẩm, dịch vụ của chủ thể kinh doanh trên thị trường, bao gồm:

(i) Nhãn hiệu giúp phân biệt hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân này với hàng hóa, dịch vụ của tổ chức, cá nhân khác

Nhãn hiệu giúp người tiêu dùng nhận biết và phân biệt sản phẩm, dịch vụ của các tổ chức, cá nhân khác nhau, đồng thời xác định nguồn gốc thương mại của hàng hóa, dịch vụ. Nhờ đó, khách hàng có thể dễ dàng lựa chọn những sản phẩm quen thuộc hoặc đã được kiểm chứng về chất lượng. Bởi vì một khi người tiêu dùng hài lòng với sản phẩm, dịch vụ nào đó, họ thường có xu hướng tiếp tục lựa chọn trong tương lai; khi đó, nhãn hiệu chính là dấu hiệu được ghi nhớ, giúp họ tìm kiếm và nhận diện giữa thị trường hàng hóa, dịch vụ ngày càng đa dạng. Chẳng hạn, nhãn hiệu Vinamilk giúp người tiêu dùng dễ dàng phân biệt các sản phẩm sữa của doanh nghiệp này với nhiều thương hiệu sữa khác trên thị trường.

(ii) Nhãn hiệu giúp cung cấp thông tin về sản phẩm hàng hóa, dịch vụ

Thông qua quá trình sử dụng và ghi nhớ, nhãn hiệu dần gắn liền với các thông tin như công dụng, chất lượng, đặc tính hoặc nguồn gốc của hàng hóa, dịch vụ. Khi nhãn hiệu trở nên quen thuộc, người tiêu dùng có thể nhanh chóng nhận diện và hình dung về sản phẩm mà không cần tìm hiểu toàn bộ thông tin chi tiết. Ví dụ, khi nhắc đến nhãn hiệu Biti’s, người tiêu dùng thường liên tưởng ngay đến các sản phẩm giày, dép với độ bền cao, phù hợp với nhu cầu sử dụng hằng ngày. Hoặc ngược lại, khi phát sinh nhu cầu tiêu dùng, khách hàng cũng có xu hướng ưu tiên lựa chọn những nhãn hiệu mình quen thuộc, như việc nghĩ ngay đến nhãn hiệu Thiên Long khi cần mua văn phòng phẩm.

Vậy, vì sao chúng ta nên đăng ký bảo hộ nhãn hiệu?

Với vai trò của nhãn hiệu nêu trên, có thể thấy nhãn hiệu không chỉ giúp phân biệt sản phẩm, dịch vụ mà còn góp phần nâng cao uy tín và khả năng nhận diện của doanh nghiệp trên thị trường. Song, giá trị cốt lõi của nhãn hiệu nằm ở quyền sử dụng độc quyền đối với dấu hiệu đó trong hoạt động kinh doanh. Quyền độc quyền này không tự động phát sinh chỉ từ quá trình xây dựng, sử dụng nhãn hiệu trên thực tế, mà cần được xác lập và bảo vệ khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ghi nhận thông qua thủ tục đăng ký (Điều 10.1 Nghị định 65/2023/NĐ-CP), trừ trường hợp nhãn hiệu nổi tiếng đã đáp ứng điều kiện theo Điều 75 Luật SHTT[1]. Nói cách khác, để có quyền độc quyền sử dụng nhãn hiệu và có cơ sở pháp lý bảo vệ khi bị xâm phạm (chẳng hạn khi có bên khác tự ý sử dụng nhãn hiệu của mình), chủ thể sở hữu cần thực hiện thủ tục đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại cơ quan sở hữu trí tuệ.

Trong bối cảnh thị trường liên tục xuất hiện đa dạng các sản phẩm và dịch vụ, nhãn hiệu của doanh nghiệp có thể đối mặt với nhiều rủi ro pháp lý nếu không được đăng ký bảo hộ kịp thời. Trên thực tế, không ít trường hợp nhãn hiệu bị bên thứ ba nộp đơn đăng ký trước hoặc đã được bảo hộ do nộp đơn sớm hơn. Khi đó, chính doanh nghiệp – dù là chủ thể thiết kế, sử dụng nhãn hiệu từ trước – vẫn có thể đối mặt với nguy cơ bị xem là xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp và bị khởi kiện bởi đối thủ cạnh tranh. Vì vậy, việc đăng ký bảo hộ sớm không chỉ giúp xác lập quyền hợp pháp mà còn là cơ sở quan trọng để bảo vệ lợi ích của doanh nghiệp.

Thực tiễn cũng đã ghi nhận nhiều tranh chấp liên quan đến nhãn hiệu, tiêu biểu như tranh chấp giữa Asia Foods và Acecook Việt Nam liên quan đến sản phẩm mì “Hảo Hạng” và mì “Hảo Hảo”, hay tranh chấp giữa Công ty cổ phần Tập đoàn ĐX và công ty TNHH Bất động sản ĐX 47 liên quan đến việc sử dụng sử dụng tên doanh nghiệp có dấu hiệu trùng với nhãn hiệu mà Tập đoàn ĐX đã đăng ký để thực hiện hoạt động trong cùng ngành nghề kinh doanh bất động sản. Những vụ việc này cho thấy tầm quan trọng của việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu một cách kịp thời và đầy đủ.

2. Những lưu ý khi đăng ký bảo hộ nhãn hiệu cho sản phẩm, dịch vụ

Để việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu được thực hiện hiệu quả, chủ thể sở hữu cần lưu ý một số nội dung sau:

(i) Đăng ký bảo hộ càng sớm càng tốt

Trên thực tế, không ít trường hợp chủ thể kinh doanh chưa chú trọng đến việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu ngay từ đầu. Điều này tiềm ẩn rủi ro lớn khi nhãn hiệu có thể bị bên khác nộp đơn đăng ký trước, dẫn đến việc mất quyền ưu tiên và thậm chí mất quyền sử dụng hợp pháp đối với chính nhãn hiệu của mình. Đơn cử, trong quá trình mở rộng ra thị trường quốc tế, nhãn hiệu “Cà phê Trung Nguyên” từng bị một đối tác nước ngoài đăng ký bảo hộ trước khi hai bên ký kết hợp tác chính thức. Điều này đã khiến Trung Nguyên phải mất nhiều thời gian và công sức để tiến hành các thủ tục pháp lý và thương thảo nhằm giành lại quyền đối với nhãn hiệu của mình.

Như LNV đã đề cập tại Mục 1 của bài viết này, quyền sở hữu đối với nhãn hiệu không tự động phát sinh từ quá trình sử dụng mà chỉ được xác lập khi được cơ quan nhà nước có thẩm quyền chấp nhận đơn đăng ký và cấp văn bằng bảo hộ. Do đó, việc chậm trễ trong đăng ký có thể khiến chủ thể kinh doanh rơi vào thế bị động, thậm chí đối mặt với tranh chấp pháp lý. Vì vậy, đăng ký bảo hộ nhãn hiệu ngay từ giai đoạn đầu là bước đi cần thiết để bảo vệ quyền và lợi ích của mình.

(ii) Tra cứu nhãn hiệu trước khi đăng ký bảo hộ

Nhãn hiệu chỉ được bảo hộ nếu đáp ứng các quy định tại Điều 72, 73, 74 Luật SHTT. Trong đó, hai điều kiện cốt lõi bao gồm:

Nhãn hiệu là dấu hiệu nhìn thấy được dưới dạng chữ cái, từ ngữ, hình vẽ, hình ảnh, hình ba chiều hoặc sự kết hợp các yếu tố đó, được thể hiện bằng một hoặc nhiều màu sắc hoặc dấu hiệu âm thanh thể hiện được dưới dạng đồ họa;
Nhãn hiệu có khả năng phân biệt hàng hóa, dịch vụ của chủ sở hữu nhãn hiệu với hàng hóa, dịch vụ của chủ thể khác.

Vì vậy, sau khi thiết kế nhãn hiệu, chủ thể sở hữu nhãn hiệu cần tiến hành tra cứu để đánh giá khả năng đăng ký, đặc biệt là xem xét khả năng phân biệt của nhãn hiệu, đảm bảo không bị trùng hoặc tương tự đến mức gây nhầm lẫn với các nhãn hiệu đã được đăng ký hoặc nộp đơn trước đó. Việc tra cứu kỹ lưỡng sẽ giúp chủ thể sở hữu nhãn hiệu giảm thiểu nguy cơ bị từ chối đơn, đồng thời tiết kiệm thời gian và chi phí trong trường hợp cần điều chỉnh hoặc thiết kế lại nhãn hiệu.

(iii) Xác định đúng nhóm sản phẩm, dịch vụ đăng ký

Theo Điều 87.1 Luật SHTT, tổ chức, cá nhân có quyền đăng ký nhãn hiệu dùng cho hàng hóa do mình sản xuất hoặc dịch vụ do mình cung cấp. Nói cách khác, nhãn hiệu sẽ được bảo hộ trong phạm vi các nhóm hàng hóa, dịch vụ đã đăng ký (theo Bảng phân loại quốc tế các hàng hóa, dịch vụ theo Thỏa ước Nice).

Vậy nên, việc xác định đầy đủ và chính xác các nhóm sản phẩm, dịch vụ liên quan đến hoạt động kinh doanh hiện tại và định hướng phát triển trong tương lai là rất quan trọng. Nếu đăng ký thiếu nhóm, nhãn hiệu có thể không được bảo hộ toàn diện, ngược lại, đăng ký quá rộng có thể làm phát sinh các chi phí không cần thiết cho chủ sở hữu nhãn hiệu.

(iv) Theo dõi và xử lý đơn đăng ký

Quá trình thẩm định đơn đăng ký bảo hộ nhãn hiệu thường kéo dài và có thể phát sinh các thông báo từ cơ quan có thẩm quyền (ví dụ: yêu cầu sửa đổi, bổ sung hoặc thông báo nộp phí, lệ phí,…). Do đó, chủ đơn cần thường xuyên theo dõi tình trạng đơn và kịp thời phản hồi để tránh trường hợp đơn bị từ chối.

(v) Chủ động bảo vệ nhãn hiệu sau khi được cấp văn bằng bảo hộ

Việc được cấp văn bằng bảo hộ không đồng nghĩa với việc quyền sở hữu nhãn hiệu được bảo đảm tuyệt đối. Chủ sở hữu cần chủ động và thường xuyên theo dõi thị trường để kịp thời phát hiện các hành vi xâm phạm và có biện pháp xử lý. Đồng thời, chủ sở hữu nhãn hiệu cũng cần lưu ý gia hạn hiệu lực văn bằng đúng thời hạn để duy trì quyền sở hữu nhãn hiệu.

Có thể thấy, trong bối cảnh thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt, nhãn hiệu không chỉ là dấu hiệu nhận diện mà còn là tài sản vô hình có giá trị lớn đối với mỗi doanh nghiệp. Việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu không đơn thuần là một thủ tục pháp lý mà còn là bước đi chiến lược nhằm bảo vệ hình ảnh, thành quả kinh doanh và uy tín của doanh nghiệp trên thị trường. Thực tiễn cho thấy những rủi ro phát sinh từ việc không đăng ký hoặc đăng ký chậm có thể dẫn đến những hệ quả nghiêm trọng, từ tranh chấp pháp lý đến việc mất quyền sử dụng chính nhãn hiệu của mình. Do đó, các tổ chức, cá nhân cần chủ động thực hiện đăng ký bảo hộ nhãn hiệu một cách sớm nhất, đồng thời lưu ý đầy đủ các vấn đề pháp lý trong suốt quá trình đăng ký và sử dụng nhãn hiệu.

Trường hợp Quý khách hàng cần tư vấn chi tiết hơn về một vấn đề liên quan đến nội dung bài viết này hoặc một trường hợp cụ thể, Quý khách hàng vui lòng liên hệ đến số hotline hoặc email của LexNovum Lawyers tại địa chỉ info@lexnovum.com.vn để được tư vấn chi tiết.

Thực hiện: Cộng sự Hoàng Vy.

Lưu ý:

Những thông tin tại bài viết này chỉ nên được sử dụng nhằm mục đích tham khảo. Chúng tôi không chịu trách nhiệm hay có nghĩa vụ pháp lý đối với bất kỳ cá nhân, tổ chức nào sử dụng thông tin tại bài viết này ngoài mục đích tham khảo. Trước khi đưa ra bất kỳ sự lựa chọn hoặc quyết định nào, Quý Khách hàng vui lòng tham vấn thêm các khuyến nghị một cách chính thức, hoặc liên hệ LexNovum Lawyers để nhận được sự tư vấn chuyên sâu từ chúng tôi.

Vui lòng trích dẫn nguồn “LexNovum Lawyers” khi sử dụng hoặc chia sẻ bài viết này tại bất kỳ đâu.

————————————————————————

[1] Theo Điều 6.3 Luật SHTT và Điều 10.2 Nghị định 65/2023/NĐ-CP, quyền sở hữu công nghiệp đối với nhãn hiệu nổi tiếng được xác lập trên cơ sở thực tiễn sử dụng rộng rãi nhãn hiệu đó mà không cần thực hiện thủ tục đăng ký. Song, nhãn hiệu này phải đáp ứng được các tiêu chí đánh giá nhãn hiệu nổi tiếng theo quy định tại Điều 75 Luật SHTT.

Ví dụ, một số nhãn hiệu nổi tiếng có thể kể đến ở Việt Nam như Vietnam Airlines, Vinamilk, Vinacafe, Nike, Petrolimex,…